Mevsim Geçişlerinde Cilt Bakımı Nasıl Olmalı?
Bir sabah güneşli ve sıcak, ertesi gün serin ve rüzgârlı…
Mevsim değişirken yalnızca gardırobumuzu değil, cilt bakım rutinimizi de yeniden gözden geçirmemiz gerekebilir.
Çünkü cildimiz dış dünyadan bağımsız çalışan bir yapı değildir. Sıcaklık, nem oranı, rüzgâr, UV maruziyeti ve kapalı alanlardaki ısıtma sistemleri değiştikçe cildin su içeriği, sebum üretimi ve bariyer fonksiyonu da bu çevresel değişikliklerden etkilenebilir.
Özellikle yazdan sonbahara ve ardından kışa geçerken ciltte daha önce yaşamadığınız gerginlik, kuruluk, kızarıklık veya hassasiyet fark edebilirsiniz. Yaz boyunca yağlı olduğunu düşündüğünüz cildiniz bir anda nemlendirici istemeye başlayabilir.
Peki her mevsim değiştiğinde bütün bakım rutinimizi değiştirmeli miyiz?
Hayır.
Asıl mesele, cildin değişen ihtiyacını doğru okumak.
Mevsimler Değişirken Cildimizde Ne Oluyor?
Cildimizin en dış katmanı olan stratum corneum, dış çevre ile vücudumuz arasında koruyucu bir bariyer oluşturur.
Bu bariyer bir yandan dış etkenlere karşı koruma sağlarken diğer yandan ciltteki suyun gereğinden fazla kaybedilmesini sınırlandırmaya yardımcı olur.
Ancak çevresel sıcaklık ve nem sabit değildir.
Araştırmalar cildin nem seviyesi, transepidermal su kaybı (TEWL), sebum miktarı ve bariyer özelliklerinin mevsimlere göre değişebildiğini gösteriyor. Özellikle daha soğuk dönemlerde düşük sıcaklık ve düşük nem, cildin su ve lipit dengesini zorlayabiliyor.
Bu yüzden yazın çok iyi çalışan bir rutin, birkaç ay sonra cildinize yetersiz gelebilir.
Mevsim geçişinde bakımın amacı bütün ürünleri değiştirmek değil; cildin su ve lipit dengesini değişen çevre koşullarına göre yeniden desteklemek.
Yazdan Sonbahara: Cildin Su Rezervini Yenileme Zamanı
Yaz boyunca cildimiz güneş, yüksek sıcaklık, terleme, klima, deniz ve havuz gibi pek çok çevresel faktörle karşılaşıyor.
Tatil sonrası cilt bakımı yazımızda da anlattığımız gibi bu dönemden sonra ciltte dehidrasyon, matlık, hassasiyet ve bariyer dengesinde değişiklikler görülebiliyor.
Sonbahara geçtiğimizde ise hava sıcaklığı ve nem oranındaki değişim bu tabloya yeni bir çevresel adaptasyon süreci ekliyor.
Cilt yüzeyinde hâlâ sebum bulunması sizi yanıltmasın.
Yağlı cilt, her zaman yeterince nemli cilt anlamına gelmez.
Cilt aynı anda hem yağlanabilir hem de suya ihtiyaç duyabilir. Özellikle akneye eğilimli ciltlerde “daha fazla yağlanmasın” düşüncesiyle nemlendirme adımını azaltmak yerine hafif, su bazlı nem desteğine yönelmek daha dengeli bir yaklaşım olabilir.
Sonbaharın ilk döneminde bu nedenle bakımın anahtar kelimesi:
Su.
Cilde “Su Yüklemesi” Yapmak Ne Demek?
Cilt bakımında su yüklemesi derken yüzümüze yalnızca su uygulamaktan bahsetmiyoruz.
Amaç, ciltte su tutulumunu destekleyen humektan içeriklerden yararlanmak ve bu suyun ciltte daha uzun süre korunmasına yardımcı olmaktır.
Hyaluronik asit, betaine, panthenol ve trehalose gibi nem tutucu içerikler bu dönemde bakım rutininin önemli parçaları olabilir.
Frankly Betaine 10 Serum, özellikle yazdan sonbahara geçiş döneminde yoğun nem desteğine ihtiyaç duyan ancak ağır ürünlerden hoşlanmayan ciltler için değerlendirilebilir.
Formülündeki %10 Betaine, %1 Niacinamide, Panthenol, Trehalose ve Hyaluronik Asit Kompleksi cildin nem tutma kapasitesini desteklemeye yardımcı olur.
Hafif, su bazlı yapısı nedeniyle karma ve yağlı ciltlerde de rahatlıkla bakım rutinine dahil edilebilir.
Özellikle yaz sonunda hâlâ sebum üretimi yüksek olan ancak aynı zamanda gergin, mat ve susuz hissedilen ciltlerde amaç daha fazla yağ eklemek değil, öncelikle cildin su rezervini desteklemek olabilir.
Peki Mevsim Geçişlerinde Akne Neden Artabiliyor?
Burada tek bir suçlu yok.
Akne oluşumu sebum üretimi, foliküler keratinizasyon, mikrobiyal denge ve inflamasyon gibi birçok mekanizmanın birlikte rol aldığı kompleks bir süreçtir.
Mevsimsel sıcaklık ve nem değişimleri ise sebum miktarını, cilt nemini ve bariyer özelliklerini etkileyebildiği için bazı kişilerde mevcut akne eğiliminin görünümünü değiştirebilir.
Üstelik sonbaharla birlikte bakım rutinini bir anda değiştirmek, yaz boyunca kullanılan hafif ürünlerden çok yoğun formüllere geçmek veya cildin kuruduğunu düşünerek gereğinden fazla aktif kullanmak da cildin dengesini zorlayabilir.
Bu nedenle akneye eğilimli bir cildiniz varsa sonbahara geçerken hedefiniz cildi kurutmak değil:
Nem dengesini koruyarak bariyeri desteklemek olmalı.
Sonbahardan Kışa: Artık Yalnızca Su Yetmeyebilir
Hava daha da soğuduğunda cildin ihtiyacı değişmeye başlar.
Sonbaharın başında hafif bir nem serumu yeterli gelirken kış yaklaştıkça soğuk hava, düşük çevresel nem ve kapalı alanlardaki ısıtma sistemleri ciltte kuruluk hissini daha belirgin hale getirebilir.
Ciltte:
- Gerginlik
- Pullanma
- Pürüzlü doku
- Kaşıntı
- Kızarıklık
- Yanma veya batma hissi
- Normalde sorun yaratmayan ürünlere karşı hassasiyet
daha sık fark edilebilir.
Araştırmalarda da kış döneminde cilt hidrasyonunun ve sebum üretiminin azalabildiği, bazı bölgelerde TEWL'nin ve kızarıklık/pullanma belirtilerinin artabildiği gösterilmiştir.
Yani kış yaklaşırken cilt bakımındaki soru artık yalnızca “Cildime yeterince su veriyor muyum?” değildir.
Bir soru daha eklenir:
“Bu nemi cildimde yeterince tutabiliyor muyum?”
Kışın Neden Atopi ve Egzama Eğilimi Artabilir?
Soğuk hava tek başına egzamanın nedeni değildir. Ancak düşük sıcaklık ve düşük nem, özellikle bariyeri zaten hassas olan ciltlerde önemli bir çevresel stres faktörü olabilir.
Atopik dermatitte cilt bariyerinin bütünlüğünün bozulması hastalığın temel özelliklerinden biridir. Bariyer daha geçirgen hale geldiğinde cilt çevresel faktörlerden daha kolay etkilenebilir.
Kış koşullarında azalan nem, soğuk hava, rüzgâr ve kapalı alanlardaki kuru sıcak hava da kuruluk, kaşıntı ve hassasiyetin belirginleşmesine katkıda bulunabilir.
Bu nedenle atopik veya egzama eğilimli ciltlerde yalnızca belirtiler ortaya çıktığında bakım yapmak yerine soğuklar başlamadan önce bariyer bakımını güçlendirmek daha anlamlı bir yaklaşım olabilir.
Burada kozmetik bakımın egzama tedavisinin yerine geçmediğini de unutmamak gerekir. Aktif egzama, yoğun kaşıntı, çatlama veya belirgin inflamasyon varsa dermatolojik değerlendirme gerekir.
Hassasiyet Başlamadan Bariyeri Destekleyin
Mevsim geçişi bakımında yapılan yaygın hatalardan biri, cildin önce bozulmasını beklemek olabilir.
Cilt kızardıktan, pullanmaya başladıktan ve kullandığınız ürünler batmaya başladıktan sonra bariyer bakımına geçmek yerine çevresel koşullar değişmeye başladığında nem ve bariyer desteğini artırmak daha dengeli bir yaklaşım sunabilir.
Özellikle Heyday Serum, bu aşamada hassasiyet ve bariyer desteğine odaklanan bakım adımı olarak değerlendirilebilir.
Panthenol, Hyaluronic Acid Kompleksi ve Adenosine içeren formülü; kuruluk, gerginlik ve nem kaybı yaşayan ciltlerin konforunu desteklemeye yardımcı olur.
Hafif dokusu nedeniyle yoğun krem hissinden hoşlanmayan ancak soğuyan havayla birlikte cildinin daha hassas ve gergin hissetmeye başladığını fark eden kişiler için günlük rutine kolaylıkla eklenebilir.
Heyday ile Betaine arasındaki ayrımı ise şöyle düşünebilirsiniz:
Betaine 10 Serum = su rezervini desteklemek
Heyday Serum = hassaslaşan bariyeri ve cilt konforunu desteklemek
İkisi benzer görünse de cildin farklı ihtiyaçlarına odaklanır.
Su + Lipit: Kış Bariyerinin İki Tarafı
Kış yaklaştıkça yalnızca humektan içeriklerden yararlanmak bazı kuru ciltler için yeterli olmayabilir.
Çünkü sağlıklı bir bariyer yalnızca sudan oluşmaz.
Stratum corneum'daki lipit yapılar, cildin koruyucu bariyerinin önemli bir parçasıdır ve ciltteki suyun dış ortama kaybını sınırlandırmaya yardımcı olur.
İşte bu nedenle kış bakımında önce suyu desteklemek, ardından nem kaybını azaltmaya yardımcı bir kremle bakımı tamamlamak özellikle kuru ve hassas ciltlerde faydalı bir yaklaşım olabilir.
Frankly Butter So Much Cream, bu aşamada devreye girer.
%5 Murumuru Butter, %6,3 Jojoba Oil ve doğal tohum yağları içeren formülü cildin lipit bariyerini desteklemeye ve nemin ciltte korunmasına yardımcı olur.
Özellikle soğuk hava nedeniyle gerginlik, pullanma ve yoğun kuruluk yaşamaya başlayan ciltlerde serum adımından sonra kullanılarak daha kapsamlı bir bariyer bakımı oluşturulabilir.
Mevsim Geçişinin Bariyer İkilisi: Heyday + Butter So Much
Cildiniz yalnızca susuz değil aynı zamanda kuru, hassas, gergin veya kaşıntıya eğilimliyse su ve lipit desteğini birlikte düşünmek gerekebilir.
Heyday Serum + Butter So Much Cream kombinasyonunun mantığı tam olarak burada ortaya çıkıyor.
Önce Heyday Serum ile cildin nem ve konfor ihtiyacı desteklenir.
Ardından Butter So Much Cream ile lipit desteği sağlanarak nem kaybının azaltılmasına yardımcı olunur.
Böylece bakım iki farklı noktadan ilerler:
Nem desteği + Lipit desteği.
Özellikle sonbaharın ilerleyen dönemlerinde, kış başlangıcında, kuru ve hassas ciltlerde veya soğuk havayla birlikte kızarıklık ve gerginlik yaşamaya başlayan kişilerde bu iki aşamalı yaklaşım tercih edilebilir.
Mevsim Değişti Diye Bütün Rutininizi Değiştirmeyin
Sonbahar geldi.
Yeni temizleyici.
Yeni serum.
Yeni krem.
Yeni aktifler.
Cildinizin bütün bakım rutinini aynı anda değiştirmek zorunda değilsiniz.
Hatta mevsim geçişlerinde cildin zaten çevresel değişikliklere adapte olmaya çalıştığını düşünürsek rutini bir anda tamamen değiştirmek yerine ihtiyaca göre katmanlandırmak daha mantıklı olabilir.
Yazın kullandığınız hafif rutine önce bir nem serumu ekleyebilirsiniz.
Hava biraz daha soğuduğunda nemlendiricinizi güçlendirebilirsiniz.
Cilt hassaslaşmaya başladıysa aktif kullanım sıklığınızı yeniden değerlendirebilirsiniz.
Kışın kuruluk belirginleştiğinde ise su bazlı nem desteğini lipit açısından daha zengin bir kremle tamamlayabilirsiniz.
Yani bakım rutininiz takvimdeki tarihe göre değil, cildinizin verdiği sinyallere göre değişmeli.
Mevsim Geçişinde Cildiniz Hangisini İstiyor?
Cildiniz yağlı veya karma olmasına rağmen susuz, gergin ve mat hissediliyorsa:
Betaine 10 Serum ile su rezervini ve nem tutulumunu destekleyebilirsiniz.
Cildiniz hassaslaşmaya, kızarmaya, kaşınmaya veya ürünlere karşı daha reaktif davranmaya başladıysa:
Heyday Serum ile nem ve bariyer konforunu destekleyen bir bakım tercih edebilirsiniz.
Cildiniz kuru, pul pul, gergin ve soğuk havadan kolay etkilenen bir yapıdaysa:
Butter So Much Cream ile lipit ve nem desteğini artırabilirsiniz.
Cildiniz hem nemsiz hem kuru hem de bariyer açısından hassas hissediliyorsa:
Heyday Serum + Butter So Much Cream kombinasyonuyla su ve lipit desteğini birlikte sağlayabilirsiniz.
Buradaki amaç en fazla ürünü kullanmak değil.
Cildin eksik olanını yerine koymak.
Sonbahardan Kışa Cilt Bakımının 3 Adımı: Su Ver, Koru, Güçlendir
Mevsim geçişlerinde cildinize yapabileceğiniz en iyi şeylerden biri, sorunların ortaya çıkmasını beklemeden değişen ihtiyaçlarını fark etmektir.
1. Su Ver
Hava değişmeye başladığında cildin nem durumunu gözlemleyin. Gerginlik, matlık ve susuzluk hissi varsa humektan içeriklerle nem desteğini artırın.
2. Koru
Sıcaklık düştükçe cildin yalnızca suya değil, bu suyu koruyacak bariyer desteğine de ihtiyacı olabilir. Özellikle kuru ciltlerde nem serumunu uygun bir kremle tamamlayın.
3. Güçlendir
Kızarıklık, kaşıntı ve yoğun kuruluk ortaya çıkana kadar beklemeyin. Soğuk havalar yaklaşırken bariyer bakımını rutininizin düzenli bir parçası haline getirin.
Çünkü mevsimler değişirken iyi bir cilt bakım rutininin amacı her seferinde sıfırdan başlamak değildir.
Cildin değişen ihtiyaçlarına onunla birlikte adapte olmaktır.
Kaynakça
- Engebretsen KA, Johansen JD, Kezic S, Linneberg A, Thyssen JP. The Effect of Environmental Humidity and Temperature on Skin Barrier Function and Dermatitis. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. 2016;30(2):223–249.
- Dolečková I, Čápová A, Machková L, Moravčíková S, Marešová M, Velebný V. Seasonal Variations in the Skin Parameters of Caucasian Women from Central Europe. Skin Research and Technology. 2021;27:358–369.
- De Paepe K, Houben E, Adam R, Hachem JP, Roseeuw D, Rogiers V. Seasonal Effects on the Nasolabial Skin Condition. Skin Pharmacology and Physiology. 2009;22(1):8–14.
- Jiang W, Wang J, Zhang H, et al. Seasonal Changes in the Physiological Features of Healthy and Sensitive Skin. Journal of Cosmetic Dermatology. 2022;21(6):2581–2589.
- Yang J, Tu Y, Man MQ, et al. Seasonal Variations of Epidermal Biophysical Properties in Kunming, China: A Self-Controlled Cohort Study. Skin Research and Technology. 2020;26(5):702–707.
- Williams M, Cunliffe WJ, Williamson B, Forster RA, Cotterill JA, Edwards JC. The Effect of Local Temperature Changes on Sebum Excretion Rate and Forehead Surface Lipid Composition. British Journal of Dermatology. 1973;88(3):257–262.
- Pappas A, Johnsen S, Liu JC, Eisinger M. Sebum Analysis of Individuals with and without Acne. Dermato-Endocrinology. 2009;1(3):157–161.
- Knox S, O'Boyle NM. Skin Lipids in Health and Disease: A Review. Chemistry and Physics of Lipids. 2021;236:105055.
- Elias PM, Wakefield JS. Mechanisms of Abnormal Lamellar Body Secretion and the Dysfunctional Skin Barrier in Patients with Atopic Dermatitis. Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2014;134(4):781–791.e1.
- Spada F, Barnes TM, Greive KA. Skin Hydration Is Significantly Increased by a Cream Formulated to Mimic the Skin's Own Natural Moisturizing Systems. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology. 2018;11:491–497.
